วัดสามปลื้ม (วัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร)

วัดสามปลื้ม (วัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร)
 

วัดสามปลื้ม หรือชื่อที่เป็นทางการว่า วัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร เป็นหนึ่งในวัดสำคัญที่เก่าแก่และมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของกรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่บริเวณย่านสำเพ็ง ซึ่งเป็นย่านการค้าสำคัญมาตั้งแต่สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ วัดแห่งนี้ไม่เพียงแต่เป็นศูนย์กลางทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นเสมือนศูนย์รวมจิตใจของชุมชนชาวไทยและชาวจีนที่อาศัยอยู่โดยรอบมาอย่างยาวนาน

 

ประวัติความเป็นมาและสถาปัตยกรรม
 

วัดสามปลื้มสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย เดิมชื่อว่า วัดนางปลื้ม และได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ในสมัยรัชกาลที่ 1 โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข หรือกรมพระราชวังหลัง และในสมัยรัชกาลที่ 3 ได้รับการปฏิสังขรณ์อีกครั้งหนึ่ง โดยมีพระราชดำริให้สร้างพระอุโบสถ พระวิหาร และศาลาการเปรียญขึ้นใหม่ พร้อมทั้งพระราชทานนามวัดใหม่ว่า วัดจักรวรรดิราชาวาส ซึ่งมีความหมายถึง วัดของพระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นจักรพรรดิ และได้รับการยกฐานะเป็นพระอารามหลวงชั้นโทชนิดวรมหาวิหาร

สถาปัตยกรรมของวัดสามปลื้มมีความโดดเด่นและผสมผสานศิลปะไทยและจีนเข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ พระอุโบสถ ที่มีขนาดใหญ่และงดงาม ภายในประดิษฐาน พระพุทธรูปปางมารวิชัย ที่สร้างขึ้นในสมัยอยุธยาตอนปลาย ด้านนอกประดับด้วยจิตรกรรมฝาผนังที่บอกเล่าเรื่องราวพุทธประวัติและทศชาติชาดกอย่างวิจิตรบรรจง นอกจากนี้ยังมี พระวิหาร ที่เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญอีกหลายองค์ และมี เจดีย์ทรงระฆัง ขนาดใหญ่ตั้งตระหง่านอยู่ด้านหลังวัด


ความสำคัญและบทบาทต่อชุมชน
 
วัดสามปลื้มเป็นมากกว่าสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา แต่ยังเป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ของชุมชนย่านสำเพ็ง ในอดีต ย่านนี้เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของชาวจีนแต้จิ๋วเป็นส่วนใหญ่ ทำให้วัดแห่งนี้มีความผูกพันกับวัฒนธรรมจีนอย่างลึกซึ้ง หลายประเพณีทางศาสนาของวัดจึงมีการผสมผสานวัฒนธรรมจีนเข้ามา เช่น การทำบุญในช่วงเทศกาลสำคัญของจีน

นอกจากนี้ วัดสามปลื้มยังเป็นที่ตั้งของ โรงเรียนวัดจักรวรรดิ ซึ่งเป็นโรงเรียนแห่งแรกๆ ในย่านนี้ และมีบทบาทสำคัญในการให้การศึกษาแก่ลูกหลานชาวบ้านมาอย่างยาวนาน วัดจึงเป็นทั้งศูนย์กลางทางศาสนา การศึกษา และการแพทย์ (ในอดีตมีการให้ความช่วยเหลือด้านการแพทย์แก่ชาวบ้าน) สะท้อนให้เห็นถึงบทบาทอันหลากหลายของวัดที่มีต่อชุมชน


ศิลปกรรมที่น่าสนใจ
 
จิตรกรรมฝาผนัง: จิตรกรรมภายในพระอุโบสถและพระวิหารมีความงดงามเป็นพิเศษ โดยเฉพาะจิตรกรรมที่เล่าเรื่องราวทศชาติชาดก ซึ่งมีรายละเอียดที่ประณีตและสีสันที่สดใส เป็นฝีมือของช่างหลวงในสมัยรัชกาลที่ 3 สะท้อนให้เห็นถึงความรุ่งเรืองของศิลปะในยุคนั้น
พระพุทธรูป: พระประธานในพระอุโบสถเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยที่เก่าแก่และศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านในย่านสำเพ็งมาตั้งแต่สมัยโบราณ นอกจากนี้ยังมีพระพุทธรูปปางต่างๆ ที่ประดิษฐานอยู่ในพระวิหารและศาลาการเปรียญ
ซุ้มประตูและหน้าต่าง: ลวดลายปูนปั้นที่ประดับตามซุ้มประตูและหน้าต่างมีความวิจิตรบรรจง และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว แสดงให้เห็นถึงความประณีตของช่างฝีมือในสมัยโบราณ


สรุป
 
วัดสามปลื้ม หรือวัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร ไม่ได้เป็นเพียงวัดเก่าแก่ธรรมดา แต่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ที่ทรงคุณค่าของกรุงเทพมหานคร วัดแห่งนี้เป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชนย่านสำเพ็ง เป็นแหล่งรวมศิลปกรรมที่งดงาม และเป็นพื้นที่ที่สะท้อนให้เห็นถึงการอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืนของชาวไทยและชาวจีนมาอย่างยาวนาน แม้ว่าปัจจุบันย่านสำเพ็งจะเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย แต่ความสำคัญของวัดสามปลื้มในฐานะศูนย์กลางทางจิตวิญญาณและประวัติศาสตร์ยังคงอยู่ตลอดไป เป็นแหล่งที่ผู้คนสามารถมาทำบุญ กราบไหว้ขอพร และซึมซับเรื่องราวของอดีตได้เป็นอย่างดี

บทบาทของวัดสามปลื้มยังคงดำเนินต่อไปในฐานะที่เป็นเสาหลักทางศาสนาและวัฒนธรรมของชุมชน เป็นศูนย์กลางที่เชื่อมโยงผู้คนจากรุ่นสู่รุ่น และเป็นสถานที่ที่เงียบสงบและสง่างามท่ามกลางความวุ่นวายของย่านการค้าที่คึกคักอย่างสำเพ็ง เป็นเครื่องเตือนใจว่า แม้เวลาจะผ่านไปนานเพียงใด คุณค่าของศรัทธาและศิลปะก็ยังคงดำรงอยู่เสมอ

สั่งพวงหรีดที่ พวงหรีด จงธรรมดี ส่งฟรีถึงศาลา เปิดบริการทุกวัน พร้อมแบบหลากหลายให้เลือก
พวงหรีดใกล้วัด วัดสามปลื้ม พวงหรีดพัดลม พวงหรีดดอกไม้สด พวงหรีด สั่งพวงหรีด พัดลมพวงหรีด พวงหรีดใกล้ฉัน www.wreathchongthamdee.com